Συμμετοχή Κοινότητας
Για εμάς, κάθε έργο ξεκινάει και καταλήγει στην κοινότητα. Πιστεύουμε στη δύναμη των ανθρώπων που διαμορφώνουν το περιβάλλον τους, στο διαμοιρασμό εμπειριών και στο συν-σχεδιασμό λύσεων, που ανταποκρίνονται σε πραγματικές ανάγκες. Η συμμετοχή δεν είναι μια «φάση» του έργου – είναι το νήμα που το διατρέχει από την αρχή μέχρι το τέλος.
Συν-δημιουργία, όχι εκπροσώπηση
Δίνουμε τον χώρο, τα εργαλεία και τον χρόνο ώστε οι ίδιες οι κοινότητες να εκφραστούν. Η συμμετοχή, για εμάς, σημαίνει συνσχεδιασμός, ενεργή παρουσία, διάλογος και αμοιβαία μάθηση. Σημαίνει να αφήνεις χώρο στο απρόβλεπτο, να επιτρέπεις στις φωνές -που συνήθως μένουν στο περιθώριο- να ακουστούν, να γίνει η διαδικασία πιο «αργή», αλλά πιο ουσιαστική.
Κάθε κοινότητα είναι μοναδική
Αναγνωρίζουμε τη μοναδικότητα κάθε τόπου, κάθε ομάδας, κάθε συνθήκης. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μαζί με τους ανθρώπους δράσεις που αντανακλούν τη δική τους καθημερινότητα, τη δική τους γνώση, τις δικές τους προτεραιότητες, χωρίς να εφαρμόζουμε «έτοιμες» λύσεις. Αυτή η διαδικασία χτίζει σχέσεις εμπιστοσύνης και διασφαλίζει ότι τα αποτελέσματα των έργων μας έχουν πραγματικό αντίκτυπο και διάρκεια.
Γιατί είναι σημαντικό;
Γιατί τα έργα που σχεδιάζονται χωρίς τους ανθρώπους στους οποίους απευθύνονται, συχνά αποτυγχάνουν. Γιατί η συμμετοχή δεν είναι μόνο ζήτημα δημοκρατίας, είναι και ζήτημα ποιότητας. Γιατί η γνώση δεν ανήκει αποκλειστικά στους/ις «ειδικούς». Υπάρχει και στα σπίτια, στους δρόμους, στα άτυπα δίκτυα, στις ιστορίες που μοιράζονται και στις ανάγκες που (δεν) ακούγονται.
Χτίζοντας συλλογικά
Η συμμετοχή της κοινότητας δεν είναι «εργαλείο», είναι στάση. Είναι η πίστη ότι τα πιο ισχυρά και ανθεκτικά αποτελέσματα χτίζονται όταν σχεδιάζουμε, μαθαίνουμε, δοκιμάζουμε και προχωράμε μαζί.
Μυστήριο 68 ΣΤΑΛΚΕΡ
Ίσως το πιο χαρακτηριστικό μας έργο, με ξεκάθαρη και ουσιαστική συμμετοχή της κοινότητας, είναι το Μυστήριο 68, που υλοποιήσαμε στο πλαίσιο της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.
Συνήθως, οι άνθρωποι του πολιτισμού επισκέπτονται έναν τόπο, πραγματοποιούν πρώτα δευτερογενή και, όπου χρειάζεται, πρωτογενή έρευνα, και ύστερα σχεδιάζουν και προσφέρουν μία διαδρομή / ξενάγηση, ένα παιχνίδι πόλης, κ.λπ. στους/ις επισκέπτες/τριες της περιοχής. Κάποια στιγμή συνειδητοποιήσαμε ότι, όσο ενδελεχής και αν ήταν η πρωτογενής έρευνα, όσο κι αν προσπαθούσαμε να μεταφέρουμε την τοπική ταυτότητα στους/ις επισκέπτες/τριες, δεν δίναμε χώρο να ακουστούν πραγματικά οι φωνές της τοπικής κοινότητας, ούτε χτίζαμε ουσιαστικές γέφυρες επικοινωνίας μεταξύ των ατόμων που ζούσαν και αυτών που επισκέπτονταν τον τόπο..
Σε απάντηση αυτού του προβληματισμού, αναπτύξαμε τον «Συμμετοχικό Σχεδιασμό Περιπατητικών Εμπειριών»: μία μεθοδολογία που συνδυάζει στοιχεία εθνογραφικής έρευνας, καλλιτεχνικές πρακτικές, συμμετοχικές διαδικασίες και σχεδιασμό υπηρεσιών, έτσι ώστε να υποστηρίξουμε τα μέλη της τοπικής κοινωνίας να αναλάβουν ενεργό ρόλο στον σχεδιασμό και τον ρόλο του/της αφηγητή/τριας, με αποτέλεσμα ο δημόσιος χώρος να μετουσιώνεται σε ένα ζωντανό και δημιουργικό τόπο έκφρασης.
Artemis & Diana
Ένα διαφορετικό παράδειγμα συμμετοχής της κοινότητας έρχεται από το έργο “Artemis & Diana”, το οποίο στόχευε στην ενδυνάμωση των γυναικών, σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο, μέσω εξατομικευμένων εργαστηρίων. Αυτά τα εργαστήρια εστίαζαν στην καλλιέργεια δεξιοτήτων, που σχετίζονταν με την τοπική πολιτιστική και φυσική κληρονομιά, καθώς και με την επιχειρηματικότητα. Παρόλο που το μεγαλύτερο μέρος των εργαστηρίων εισηγήθηκαν επαγγελματίες του κάθε κλάδου, το σημαντικότερο «μάθημα» ήταν η διαδικασία διαμοιρασμού και ανταλλαγής των γνώσεων που κατείχαν ήδη οι ίδιες οι γυναίκες. Έτσι, αφού χαρτογραφήσαμε την υπάρχουσα γνώση των γυναικών, αλλά και τις ανάγκες τους, «παραδώσαμε τα ηνία» και διαφορετική συμμετέχουσα σε κάθε εργαστήριο αναλάμβανε να μοιραστεί τη γνώση / δεξιότητά της με την υπόλοιπη ομάδα. Στο πλαίσιο του έργου, συντονίζαμε τις δράσεις και υποστηρίζαμε αυτές τις γυναίκες, με στόχο στο μέλλον να συνεχίσουν αυτήν την πρακτική αυτόνομα.